0

Cognitieve gedragstherapie zorgt voor structurele verandering in hersenen patiënten

gedragstherapieOnderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen hebben als eerste aangetoond dat behandeling van patiënten met cognitieve gedragstherapie een structurele verandering in de hersenen teweegbrengt. Zij stelden vast dat bij patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) na negen maanden cognitieve gedragstherapie de hoeveelheid grijze stof in de prefrontale cortex was toegenomen. Daarmee tonen ze aan dat de (eerder gevonden) afname van grijze stof bij CVS-patiënten in elk geval voor een deel omkeerbaar is.

De resultaten van dit onderzoek verschijnen 30 juni op de website van het wetenschappelijke tijdschrift Brain. De onderzoekers zijn verbonden aan het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour en het Nijmegen Centre for Evidence-Based Practice, onderzoeksinstituten van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Meer grijze stof na behandeling

Voor het onderzoek zijn 22 patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS)gevolgd gedurende hun behandeling met cognitieve gedragstherapie. Voor en na de behandeling werden er afbeeldingen van hun hersenen gemaakt met behulp van MRI-hersenscans. Daaruit bleek dat de grijze stof in de prefrontale cortex na de therapie was toegenomen en dat de toename was gerelateerd aan de mate waarin de patiënten vooruitgegaan waren. Patiënten die meer opgeknapt waren, die mentaal sneller waren geworden, hadden een grotere toename in grijze stof.

Grijze stof is de belangrijkste component van het centraal zenuwstelsel, en omvat zenuwcellen (de neuronen) en de lokale verbindingen tussen deze zenuwcellen. Grijze stof zorgt voor de verwerking van informatie. De prefrontale cortex, het voorste gedeelte van de hersenen  is van essentieel belang voor het plannen en initiëren van gedrag, en schade aan dit deel van de hersenen leidt vaak tot apathie, een afname in doelgericht gedrag.

CVS-patiënten hebben minder grijze stof

Eerder toonden de Nijmeegse onderzoekers aan dat CVS-patiënten minder grijze stof hebben dan gezonde mensen. Dr. Floris de Lange, werkzaam in Parijs en eerste auteur van beide studies: ’De vraag was toen of deze vermindering van grijze stof oorzaak of gevolg is van CVS. Nu blijkt dat de grijze stof bij CVS-patiënten ook weer kan toenemen als gevolg van succesvolle cognitieve gedragstherapie. Daarom ligt het voor de hand dat de gevonden afname van grijze stof een gevolg is van CVS en niet de oorzaak. Aan de andere kant: we zien weliswaar dat de grijze stof is toegenomen, maar CVS-patiënten hebben nog steeds minder grijze stof dan gezonde vrijwilligers.’

Dierexperimenteel onderzoek

De onderzoekers wijzen op een vergelijkbaar mechanisme dat eerder bij apen en ratten is geconstateerd. Omgevingsdeprivatie en -verrijking leidden bij deze dieren tot een afname respectievelijk toename van de grijze stof, voornamelijk door een toename in het aantal verbindingen tussen de neuronen.

Floris de Lange: ‘Apen die in een grotere kooi worden geplaatst met meer mogelijkheden en een grotere mate van sociale interactie, laten een toename van het volume van de prefrontale cortex zien, terwijl een beschadiging van dit gebied tot apathie leidt, een gebrek aan spontaan, doelgericht gedrag. Dit is nu juist waar cognitieve gedragstherapie zich op richt: het krijgen van meer controle over de symptomen, een geleidelijke toename in fysieke activiteit, en rehabilitatie op de werkvloer.’

Increase in prefrontal cortical volume following cognitive behavioural therapy in patients with chronic fatigue syndrome. Floris P. de Lange, Anda Koers, Joke S. Kalkman, Gijs Bleijenberg, Peter Hagoort, Jos W.M. van de Meer, Ivan Toni, publicatie op de Advance Access website van Brain, 30 juni 2008, http://brain.oxfordjournals.org/misc/papfaq.dtl). Floris de Lange ontving in juli 2007 een Rubicon-subsidie van NWO, waardoor hij op dit moment onderzoek kan doen aan de Cognitive Neuroimaging Research Unit in Parijs.

Floris de Lange

Floris de LangeFloris de Lange is a cognitive neuroscientist, currently working as a post-doc at NeuroSpin in Paris, France, in the group of Prof. Stanislas Dehaene.  He obtained his PhD degree at the FC Donders Centre for Cognitive Neuroimaging in Nijmegen, the Netherlands, under supervision of Dr. Ivan Toni. Here you will find information about my research projects, you can download my publications, you can look at my CV, and you can check out some links that he found useful.

Over de auteur

Floris de Lange is a cognitive neuroscientist, currently working as a post-doc at NeuroSpin in Paris, France, in the group of Prof. Stanislas Dehaene. He obtained his PhD degree at the FC Donders Centre for Cognitive Neuroimaging in Nijmegen, the Netherlands, under supervision of Dr. Ivan Toni. Here you will find information about my research projects, you can download my publications, you can look at my CV, and you can check out some links that he found useful.

Laat een Bericht achter




Een foto bij uw reactie kan met een Gravatar.