0

Depressie is seizoensgebonden door schommelingen in BDNF-hormoonspiegels

Veel mensen wisselen structureel van stemming. Bij mensen met een depressieve stoornis is aangetoond dat het groeihormoon BDNF minder goed werkt. Leidse psychologen kwamen op het idee om het een met het ander te combineren. Ze laten overtuigend zien dat BDNF-hormoonspiegels in het bloed systematisch door het jaar heen variëren.

Hormoonspiegel

Een deel van het onderzoek naar de oorsprong van depressieve gevoelens richt zich op het neuronale groeihormoon brain-derived neurotrophic factor (BDNF). BDNF is een aanjager van neuronale plasticiteit – een proces dat van groot belang is voor ons emotionele functioneren, welzijn en leervermogen. Eerder is aangetoond dat de werking van dit BDNF verlaagd is bij mensen met een depressieve stoornis en dat antidepressiva de werking van dit hormoon verhogen. Op basis van deze bevindingen, en het feit dat de stemming van veel mensen structureel varieert over het jaar heen, hebben Leidse onderzoekers in samenwerking met collega’s uit Amsterdam, Groningen, Maastricht en Nijmegen onderzocht of de BDNF spiegels in het bloed ook structureel variëren over het jaar heen.

Seizoenseffect

Om dit idee te toetsen hebben de onderzoekers gebruik gemaakt van gegevens van de Nederlandse studie naar depressie en angst (NESDA). Dit is een lang lopend onderzoek waaraan 2,984 deelnemen om het verloop van depressieve en angststoornissen beter te begrijpen. En inderdaad, de hoeveelheid BDNF in bloed bleek systematisch over het jaar te variëren (zie de figuur).


Een duidelijke afname gedurende de herfst/winter periode (23 september tot 20 maart) en een duidelijke toename in de lente/zomer periode (20 maart tot 23 september). Opvallend was dat dit patroon heel consistent was, en niet anders was bij depressieve patiënten dan bij mensen zonder diagnose van depressie.

Meer inzicht in seizoensafhankelijke veranderingen

De resultaten van het onderzoek laten overtuigend zien dat BDNF spiegels in het bloed systematisch over het jaar variëren. Dit vergroot ons begrip van de factoren die BDNF spiegels kunnen reguleren en die kunnen helpen om meer inzicht te krijgen in seizoensafhankelijke veranderingen in (depressief) gedrag.

PLoS ONE. 4 november 2012
Molendijk ML, Haffmans JPM, Bus BAA, Spinhoven P, Penninx BWJH, Prickaerts J, Oude Voshaar RC, Elzinga BM:
Serum BDNF concentrations show strong seasonal variation and correlations with the amount of ambient sunlight.

‘Autumn’There is wind where the rose was; Cold rain where sweet grass was.Walter de la Mare (1906)De herfst laat Walter de la Mare niet onberoerd. Hierin is hij niet de enige. De overgang van de zomer naar de herfst, en het hierbij horende korter worden van de dagen, beïnvloedt de stemming van veel mensen. Vaak is dit effect subtiel, en zijn we in de herfst en de winter bijvoorbeeld net wat minder uitbundig, hebben we net iets meer behoefte aan slaap of net wat minder zin in seks. Maar voor sommige mensen trekt de herfst een veel grotere wissel op de stemming. Jaarlijks leidt dit in Nederland bij een heel aantal mensen schattingen lopen uiteen van 235,000 tot 365,000 gevallen per jaar) zelfs tot een seizoensgebonden depressie, die overigens bij het lengen van de dagen als sneeuw voor de zon weer verdwijnt. Gelukkig hoeft men hier niet op te wachten en blijkt lichttherapie vaak een goede remedie. Dit laatste is al lang bekend en beschreven door de Franse psychiater Jean-Étienne Esquirol (1772–1840). Hij adviseerde mensen met seizoensafhankelijke depressieve klachten de herfst en de winter in zuid Italie door te brengen. Zuid Italie, met zijn lange dagen vele zonne-uren, bleek voor deze mensen inderdaad een heilzaam oord waar ze weinig tot geen last hadden van hun seizoensgebonden stemmingsklachten.

(5 november 2012/ Marc Molendijk/ MvG)

bron: Universiteit Leiden

Over de auteur

Laat een Bericht achter




Een foto bij uw reactie kan met een Gravatar.