0

Meer creativiteit

Steeds vaker wordt verwacht dat u creatief bent. Niet dat iedereen nu gelijk de gehele organisatie opnieuw moet inrichten, maar een wat meer creatieve benadering van problemen en kansen wordt gewaardeerd. (Disclaimer: Ondanks deze openlijke beleden wens, bestaan er honderden manieren om elk nieuw idee binnen een organisatie te vermoorden, maar dat is een heel ander artikel.)

Stop met denken

De meest gewaardeerde eigenschap binnen elke organisatie is goed kunnen nadenken. Rationeel en logisch. Stap voor stap. Met heldere conclusies die door iedereen gevolgd kunnen worden.

Toch laten we ons graag verrassen door kunst, door een goed boek, een spannende film of het optreden van musicus of cabaretier. Iedereen benijdt wel eens de kunstenaar. ‘Hoe verzint-ie het? Was ik maar zo creatief.’ Dit geldt niet binnen de organisatie. Want teveel creativiteit kan de organisatie niet mee omgaan. ‘Wat . . .  als iedereen maar wat deed?’

De gemakkelijkste  stap naar iets meer creativiteit, is eens een keertje wat minder rationeel, logisch, en volgens de vaste patronen na te denken. Het helpt al als de basisvraag bij jezelf ‘waarom-niet’ wordt in plaats van het gebruikelijke ‘waarom’. Niet om vervolgens op zoek te gaan naar alle tegenwerpingen van een idee of inval, maar om de standaard tegenwerpingen (te duur, te moeilijk) ter discussie te stellen.

Doe iets

Creativiteit betekent ook stoppen met van alles vooraf te willen overdenken. Om een schilderij te maken moet je op een gegeven moment ophouden met denken en  moet je een kwast pakken en de eerste streek op papier zetten. Om een boek te schrijven volstaat het niet om na te denken over de inhoudsopgave, het plot, de boodschap. Op een gegeven moment moet je achter een toetsenbord gaan zitten en tikken.

Om een verandering binnen de organisatie te realiseren, moet je op een gegeven moment ophouden met vergaderen, het schrijven van onderzoeksrapporten, het maken van businesscases. Je komt niet verder als er niet ergens wordt gezegd: ‘Oké, we gaan het doen.’

Persoonlijke creativiteit betekent in hoge mate stoppen. Stoppen met: Zal ik zus, of zal ik zo? Wat vindt mijn baas hiervan? Is er wel geld beschikbaar? Mag dit wel? Kan ik dit wel? Vindt men dit wel leuk, interessant, koopwaardig?

Ga verder. De bezwaren ken je wel, ga op zoek naar de mogelijkheden.

Intuïtie

Wellicht het gevaarlijkste onderwerp in een serieuze organisatie: intuïtie. Moeilijk vast te pinnen, niet in ‘harde’ meetgegevens te vatten, moeilijk te sturen, moeilijk te ontzenuwen. In een bedrijfsmatige omgeving houdt men niet van intuïtie.

Maar toch speelt het een belangrijke rol. Alle beslissingen over toekomstige zaken, over aan te brengen veranderingen, worden weliswaar gebaseerd op cijfers, verwachtingen en scenario’s, maar uiteindelijk wordt de knoop doorgehakt omdat één van de voorstellen het beste ‘aanvoelt’. Het probleem van ontwikkelingen in de toekomst is immers dat het altijd verwachtingen zijn.

We weten van de toekomst niets zeker: niet hoe de klanten zullen gaan reageren. Zelfs niet na klantonderzoek. We weten niet hoe de kosten zich zullen ontwikkelen. Zelfs als we heel voorzichtig budgetteren en ervan uitgaan dat de uiteindelijke kosten twee keer zo hoog zullen worden als we vooraf denken, blijkt vaak dat de kosten toch nog onverwachts hoger uitvallen. Ook de prijs die de klanten in de toekomst willen betalen, is onzeker. Misschien is het een hit en betalen de klanten grif de hoofdprijs. Maar net zo goed komt  Google met dezelfde dienst, maar dan gratis.

Malcolm Gladwell heeft het boek Blink geschreven over beslissingen die je in een oogwenk neemt, zonder dat je precies weet waarom je nu net die beslissing neemt. Bijvoorbeeld de beslissing of je iemand aardig vindt of niet, meestal genomen in een fractie van een seconde op het moment dat je elkaar voor het eerst ziet. Of de beslissingen in gezelschapspelletjes: je valt aan, verdedigt, koopt huizen of verhandelt graan. In een fractie van een seconde beslis je, zonder echt te weten waarom je voor deze specifieke volgende stap kiest.

Je weet het, zonder dat je weet waarom je het weet. Dit geldt ook voor de beslissingen over toekomstige producten of diensten, wijzigingen in het productieproces, organisatieveranderingen of personele wijzigingen. Al deze beslissingen worden onderbouwd met stapels gegevens in even grote stapels papier. Maar uiteindelijk moet er op basis van de gegevens een beslissing worden genomen. En in het grootste deel van de gevallen kan de beslisser niet goed aangeven waarom hij nu eigenlijk voor A of B heeft gekozen.

Om je eigen creativiteit te verhogen hoef je waarschijnlijk niet eens vaker beslissingen te nemen op basis van je intuïtie. Het volstaat om je er van bewust te zijn dat je de hele dag door beslissingen neemt zonder dat je weet waarom je deze beslissing neemt. Geef jezelf deze ruimte.

Ga dan uit van het ‘goede gevoel’ en niet van alle logische argumenten die tegen het idee kunnen worden ingebracht.

Bron: Brainstormen met resultaat (en het licht gaat aan), Financial Times / Prentice Hall, Amsterdam, 2010

Even voorstellen: Wichert van Engelen

Mr. Drs.Wichert van Engelen (1957) is een expert op het gebied van innovatie. Hij heeft ervaring binnen het bedrijfsleven en als zelfstandig adviseur, en staat bekend als iemand die non-conventionele oplossingen bedenkt en implementeert. Hij inspireert organisaties, adviseert over innovatieprocessen en vervult ad interim managementtaken. Verder is hij lid van de Raad van Advies bij de innovatietak van De Baak: BaakBlue. 

E: Wichert van Engelen
S: www.hetlampjelinksonder.nl

Boeken van auteur:

brainstormen_met_resultaat
Brainstormen is met afstand de meest gebruikte techniek om nieuwe
ideeën te genereren en creativiteit binnen een organisatie los te
krijgen. Dit boek tilt het instrument naar een hoger plan:
brainstormen wordt onderdeel van een vernieuwingsproces. Het
onderwerp maakt niet uit: nieuwe producten en diensten,
verbeteringen van een proces, vinden van nieuwe (wetenschappelijke)
methodes, marketingconcepten, klantbenadering, oplossen van een
specifiek probleem of een algemene verkenning. In elk van deze
gevallen is een brainstorm een zeer geschikt middel om tot nieuwe
ideeën en inzichten te komen.

Meer info…

blauw_bloed_-_opkomst_en_ondergang_van_de_postbank
De opheffing van de merknaam Postbank begin 2009 leidde tot verhitte
gemoederen. In ‘Blauw bloed’ beschrijft Wichert van Engelen op basis
van zijn jarenlange werkervaring bij de Postbank de op- en ondergang
van dit instituut. Aan de hand van anekdotes, inside information en
persoonlijke observaties schetst hij op spannende en meeslepende
wijze de geschiedenis, bedrijfsvoering en uiteindelijke teloorgang
van de bank.

Meer info…

ideen_genoeg
Stop met vergaderen over het wel of niet implementeren van
innovatieve ideeën: ga aan de slag! De auteurs van ‘Ideeën genoeg’
menen dat innovatie vooral een kwestie is van doen. In acht
hoofdstukken beschrijven zij evenzoveel ijzeren regels van succesvol
innoveren. Elk hoofdstuk bevat voorbeelden, interviews, anekdotes en
kijkjes in de keuken. Niet alleen succesvolle verhalen worden
beschreven; ook mislukkingen en blunders komen aan bod. Een luchtig
boek dat concrete actieplannen en maatregelen bevat en inspiratie
biedt om direct aan de slag te gaan.

Meer info… Recensie…

Over de auteur

Mr. Drs.Wichert van Engelen (1957) is een expert op het gebied van innovatie. Hij heeft ervaring binnen het bedrijfsleven en als zelfstandig adviseur, en staat bekend als iemand die non-conventionele oplossingen bedenkt en implementeert. Hij inspireert organisaties, adviseert over innovatieprocessen en vervult ad interim managementtaken. Verder is hij lid van de Raad van Advies bij de innovatietak van De Baak: BaakBlue.

Laat een Bericht achter




Een foto bij uw reactie kan met een Gravatar.