0

Veelbelovende nieuwe behandeling bij depressie: Magnetische hersenstimulatie (rTMS)

rTMS behandeling bij Depressie Magnetische hersenstimulatierTMS ofwel magnetische hersenstimulatie is een nieuwe behandelvorm bij depressie als alternatief voor antidepressiva. Na ruim 20 jaar onderzoek en de eerste praktijkervaringen, blijkt deze behandelvorm zeer goede effecten te hebben met nagenoeg geen bijwerkingen. Transcraniële magnetische hersenstimulatie (rTMS) is onderdeel van een nieuwe ontwikkeling waarbij de behandeling van psychiatrische stoornissen steeds meer gelokaliseerd en gepersonaliseerd wordt toegepast. Naast rTMS horen ook Deep brain stimulation en EEG-biofeedback tot deze nieuwe stroming in de gezondheidszorg, namelijk Personalized Medicine. De doelstelling van Personalized Medicine is te komen tot een hogere effectiviteit van behandelingen met minder bijwerkingen.

Afgelopen maand zijn de resultaten gepresenteerd van de eerste grootschalige gecontroleerde studie naar de effecten van rTMS behandeling. In deze studie werden meer dan 300 depressieve patiënten behandeld met rTMS. Dit waren allemaal patiënten die niet reageerden op antidepressiva zoals seroxat en prozac. Dit onderzoek – gepubliceerd in het internationale tijdschrift Biological Psychiatry door O’Reardon en collega’s – laat zien dat rTMS een veilige en effectieve behandeling is, bij depressieve patiënten die niet reageren op antidepressiva.

Wat is rTMS?

rTMS staat voor repetitive Transcranial Magnetic Stimulation, ofwel herhaalde magnetische stimulatie. Door middel van een pulserend magnetisch veld worden specifieke delen van de hersenen gestimuleerd met als doel de doorbloeding en elektrische activiteit in een specifiek gedeelte van de hersenen toe of af te laten nemen. Met behulp van deze therapie kan afwijkende activiteit genormaliseerd worden waardoor ook de bijbehorende depressieve klachten af zullen nemen. In onze praktijk wordt rTMS verder ingebed met cognitieve gedragstherapie. De therapie wordt uitgevoerd in samenwerking met een team van specialisten zoals een Klinisch Psycholoog, Biologisch Psycholoog en een rTMS specialist – tevens psycholoog.

In Nijmegen wordt rTMS voor de behandeling van depressie uitgevoerd in combinatie met cognitieve gedragstherapie. Op basis van toegepast hersenonderzoek (QEEG) wordt een gepersonaliseerd behandelplan opgesteld. Dit bestaat uit de bepaling van het juiste hersengebied en de passende stimulatiefrequentie.

In de figuur hieronder zijn de eerste resultaten te zien van de rTMS behandeling bij de eerste 10 depressieve cliënten behandeld met op QEEG gebaseerde rTMS. De grafiek geeft de Beck’s Depression Inventory (BDI) score weer, wat een veel gebruikte maat is om de ernst van een depressie te meten. Deze vragenlijst wordt doorgaans elke 5 sessies afgenomen om te bepalen of de therapie effect heeft of niet. De cut-off score van de BDI is een score van 13 (rode lijn), een score lager dan 13 betekend dat er geen sprake meer is van een depressie. In onderstaande grafiek is duidelijk te zien dat gemiddeld na 15 sessies cliënten een ‘normale’ BDI score laten zien! 

rTMS behandeling en depressie BDI score  rTMS behandeling en depressie BDI score

De eerste voorlopige resultaten laten het volgende zien:

  1. Na 20 sessies laten 9 van de 10 patiënten – 90% – een volledige remissie zien, dat wil zeggen, zij laten een BDI score zien van onder de 13.
  2. Binnen 15 sessies is er een meer dan 65% gemiddelde afname van depressieve gevoelens (BDI score).
  3. Gedurende deze sessies zijn er geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd.
  4. 40% van deze patiënten was medicatie vrij en 60% gebruikte antidepressieve medicatie (die veelal werd afgebouwd gedurende of na de rTMS behandeling).
  5. Naast deze 10 patiënten was er 1 drop-out en is er 1 patiënt geexcludeerd wegens contra-indicaties.
  6. Momenteel worden nog meer gegevens verzameld en in 2008 hopen we deze gegevens verder uit te bereiden en meer gegevens te kunnen rapporteren op basis van een grotere groep. Echter, deze voorlopige resultaten zien er erg veelbelovend uit.

Ter vergelijking, Antidepressiva zoals citalopram laten remissies zien van maximaal 33% (Trivedie et al., 2006; STAR*D trial) en maar 30-50% van de cliënten reageren op Antidepressieve medicatie.

Voor meer informatie over dit onderwerp, de resultaten en een demo video zie ook http://www.brainclinics.com/index.php?pId=94 

Martijn Arns

Martijn ArnsDrs. Martijn Arns studied Biological psychology at the Radboud University Nijmegen. He is specialized in applied neuroscience: bringing neuroscience out of the laboratory with the goal to improve diagnostics and treatments in mental health care. He is specialized in Personalized Medicine, diagnostic services, Brain Computer Interfaces (BCI) and treatment of brain related disorders (such as ADHD and Depression) using techniques such as QEEG, neuropsychological assessments (IntegNeuro) and rTMS.

www.brainclinics.nl

Handboek neurofeedback bij ADHD / druk 1
Neurofeedback is een sterk opkomende behandeling die in Nederland steeds meer toegepast wordt. Recent onderzoek heeft laten zien dat Neurofeedback voor de behandeling van ADHD als een bewezen effectieve behandelmethode gezien kan worden. Dit boek geeft een overzicht van wat ADHD nu precies inhoudt op klinisch, neuropsychologisch, en neurofysiologisch gebied. Verder wordt in dit boek beschreven hoe Neurofeedback als behandelmethode bij ADHD wordt toegepast, alsmede de psychologische inbedding van Neurofeedback in de praktijk. Ook zullen kort de toepassing en resultaten van Neurofeedback bij epilepsie en autisme worden aangestipt. Als u dit boek heeft gelezen, bent u op de hoogte van alle laatste ontwikkelingen van Neurofeedback bij ADHD.
Dit boek is bedoeld voor professionals die zich willen verdiepen in neurofeedback en de toepassing ervan in de praktijk alsmede mensen die zich willen verdiepen in de neurobiologie, neuropsychologie en behandeling van ADHD. Ook is dit boek interessant voor studenten psychologie, geneeskunde en orthopedagogiek.

meer info: Handboekneurofeedback bij ADHD / druk 1 – Arns, M. & S. de Ridder

Over de auteur

Martijn Arns studeerde eind jaren 90 af als Biologisch psycholoog aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Na verschillende projecten op het gebied van toegepast hersenonderzoek in het Westmead Hospital in Sydney, het Max Planck Instituut in Munchen en Organon Research in Newhouse, begon hij in 2001 met wat nu Onderzoeksinstituut Brainclinics en Psychologenpraktijk Brainclinics is. Martijn Arns is gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht op EEG gebaseerde personalized medicine bij ADHD en depressie en is gespecialiseerd in toepassing van hersenscan-technieken bij het bepalen van de juiste behandeling bij ADHD en depressie. Daarnaast is hij gespecialiseerd in de ontwikkeling en toepassing van neuromodulatie technieken zoals neurofeedback bij de behandeling van ADHD en magnetische hersenstimulatie (rTMS) bij de behandeling van depressie. Bij Psychologenpraktijk Brainclinics superviseert Martijn Arns een team van gespecialiseerde psychologen bij de toepassing van deze technieken. Bij Onderzoeksinstituut Brainclinics voert Martijn Arns in samenwerking met een team onderzoekers en verschillende universiteiten toegepast wetenschappelijk onderzoek uit naar personalized medicine en neuromodulatie technieken. Daarnaast verzorgt hij verschillende (internationaal) geaccrediteerde opleidingen en cursussen op deze gebieden. Martijn Arns is directeur van Onderzoeksinstituut Brainclinics en Psychologenpraktijk Brainclinics, verbonden aan de Universiteit Utrecht, afdeling experimentele psychologie, en was oprichter van Brainquiry tot juli 2007. Daarnaast heeft Martijn Arns zitting in het bestuur van de International Pharmaco-EEG Society (IPEG) en is lid van diverse beroepsorganisaties zoals het NIP (Nederlands Instituut voor Psychologen), ISNR, ECNS, SAN, AAAS en ISAD. Voor zijn online CV zie ook LinkedIn en voor een overzicht van zijn publicaties zie ook Publications.

Laat een Bericht achter




Een foto bij uw reactie kan met een Gravatar.